Relaksujące pomidory

#2021inScience

Czytaj dalej

nauki przyrodnicze

o co chodzi?

W 2020 roku Jennifer Doudna i Emmanuelle Charpentier otrzymały Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii za opracowanie precyzyjnej technologii edycji genomu CRISPR/Cas (Ledford, Callaway, 2020). Metoda ta zrewolucjonizowała inżynierię genetyczną sprawiając, że już w 2021 roku mamy pierwsze modyfikowane genetycznie tą metodą pomidory, dostępne komercyjnie (Waltz, 2021).

Pomidor zamiast suplementu diety?

Pomidory odmiany „Sicilian Rouge” dzięki edytowaniu genomu metodą CRISPR/Cas9 zawierają duże ilości kwasu γ-aminomasłowego (GABA) (Waltz, 2021). Pomidory powstały i są sprzedawane w Japonii przez start-up o nazwie  Sanatech Seed. Sądzi się, że doustne przyjmowanie GABA może mieć potencjalny efekt uspokajający i relaksujący, jednak brak jest jednoznacznych dowodów na takie działanie GABA (Boonstra, i in., 2015). W Japonii natomiast suplementy diety i żywność wzbogacona o GABA są bardzo popularne, dlatego naukowcy z Sanatech Seed zdecydowali się na użycie właśnie takiej modyfikacji (Waltz, 2021). 

Naukowcy zwiększyli ilość GABA „wyłączając” w pomidorze gen, który koduje domenę wiążącą kalmodulinę (CaMBD) białka dekarboksylazy glutaminianowej (GAD). Domena CaMBD reguluje aktywność enzymu GAD. Dzięki wyłączeniu tej domeny, enzym GAD biorący udział w szlaku syntezy kwasu γ-aminomasłowego zwiększa swoją aktywność, co ostatecznie doprowadza do tego, że w pomidorach Sicilian Rouge kwasu GABA jest 4-5 - krotnie więcej niż w zwykłych pomidorach. 

Firma po raz pierwszy przetestowała zapotrzebowanie konsumentów na takiego pomidora w maju 2021 r., kiedy to do około 4200 chętnych ogrodników, wysłano darmowe sadzonki pomidorów z tą modyfikacją genetyczną. Zachęcona pozytywną reakcją ogrodników firma we wrześniu rozpoczęła bezpośrednią sprzedaż internetową świeżych pomidorów, a miesiąc później przyjęła zamówienia na sadzonki na kolejny sezon wegetacyjny. 

Ulepszone rośliny na sklepowych półkach

Takie doniesienia pozwalają mieć nadzieję, że być może niedługo rośliny powstałe przy użyciu metody CRISPR/Cas9 zagoszczą na sklepowych półkach. W Japonii rośliny edytowane genetycznie tą metodą oficjalnie nie nazywa się „GMO”, co na pewno ma pozytywny wpływ na odbiór konsumentów i być może dzięki temu kiedyś taka żywność stanie się powszechna. Mam nadzieję że nie tylko w Japonii ale też w Europie. 

Opublikowano w dziale nauki przyrodnicze dnia 03 sty 2022

Podobał Ci się ten artykuł?
Żródła

Boonstra, E., de Kleijn, R., Colzato, L. S., Alkemade, A., Forstmann, B.U., Nieuwenhuis, S. (2015) Neurotransmitters as food supplements: the effects of GABA on brain and behavior. Frontiers in psychology 6, 1520.

Ledford, H., Callaway, E. (2020) Pioneers of revolutionary CRISPR gene editing win chemistry Nobel. Nature 586, 346-347. Pobrano z: https://www.nature.com/articles/d41586-020-02765-9 (Dnia: 3.1.2022). 

Waltz, E. (2021) GABA-enriched tomato is first CRISPR-edited food to enter market. Pobrano z: https://www.nature.com/articles/d41587-021-00026-2 (Dnia: 3.1.2022).

Zdjęcie: Michal Klajban - Own work, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=88576070